Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị số 03/CT-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương liên quan đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội nhằm hoàn thành cơ bản các mục tiêu về phát triển nhà ở xã hội đã được đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

 

Thủ tướng Chính phủ vừa có Chỉ thị số 03/CT-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương liên quan đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội nhằm hoàn thành cơ bản các mục tiêu về phát triển nhà ở xã hội đã được đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải có trách nhiệm tạo môi trường thuận lợi về đất đai, thủ tục hành chính… để huy động các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, doanh nghiệp có sử dụng nhiều lao động và người dân tham gia đầu tư phát triển nhà ở xã hội, đặc biệt là nhà ở cho công nhân tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh, thành phố để cho người dân, công nhân lao động… được thuê, thuê mua và mua để cải thiện chỗ ở.

Trong thời gian tới tiếp tục nâng cao chất lượng nhà ở xã hội, nhất là nhà ở cho công nhân, có cơ cấu sản phẩm nhà ở phù hợp, bảo đảm các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, thiết yếu về giao thông, y tế, giáo dục, văn hóa của các dự án xây dựng nhà ở xã hội ở đô thị và khu công nghiệp.

Song song đó, Thủ tướng còn yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu, ban hành bổ sung các quy chuẩn, tiêu chuẩn về nhà ở xã hội, nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật, sử dụng vật liệu mới… nhằm giảm giá thành nhà ở xã hội, cơ cấu sản phẩm nhà ở phù hợp, bảo đảm các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu về y tế, giáo dục, văn hóa,… trong các dự án xây dựng nhà ở và khu công nghiệp; nghiên cứu, đề xuất giải pháp, nguồn lực để giải quyết triệt để vấn đề nhà ở phòng, chống bão, lụt cho các hộ nghèo khu vực miền Trung.

Thủ tướng cũng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, quy hoạch khu công nghiệp, bảo đảm dành đủ quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội. Khi quy hoạch các khu đô thị mới, khu công nghiệp mới, mạng lưới các cơ sở đào tạo nhất thiết phải kèm theo quy hoạch nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở sinh viên kèm theo các khu chức năng dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể thao… theo quy định của pháp luật.

Bố trí nguồn lực hợp lý để đầu tư các cơ sở hạ tầng thiết yếu như: trường học, nhà trẻ, cơ sở khám chữa bệnh, sinh hoạt cộng đồng, văn hoá, thể dục, thể thao,… trong và ngoài các dự án nhà ở xã hội, đặc biệt là tại các khu vực có đông công nhân và người lao động.

Chỉ thị cũng nêu rõ, nhất thiết phải sử dụng nguồn tiền thu được từ quỹ đất 20% trong các dự án khu đô thị mới, dự án nhà ở thương mại có quy mô dưới 10 ha do các chủ đầu tư nộp và hỗ trợ từ ngân sách địa phương để đầu tư phát triển nhà ở xã hội cho công nhân các khu công nghiệp, người nghèo, người thu nhập thấp tại các đô thị trên địa bàn theo quy định của Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ về phát triển và quản lý nhà ở xã hội.

Đồng thời, tập trung đẩy mạnh việc triển khai các Chương trình nhà ở xã hội; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp và người dân tích cực tham gia phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở thương mại giá rẻ và nhà ở cho thuê; công khai, minh bạch các đối tượng được hỗ trợ nhà ở xã hội; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm pháp luật trong việc thực hiện các chính sách, chương trình phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn.

Tin từ Bộ Xây dựng cho biết, việc phát triển nhà ở, trọng tâm là nhà ở xã hội (NOXH) theo Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu nhà ở của người dân.

Theo đó, sẽ nâng diện tích bình quân nhà ở toàn quốc đạt con số 23,4 m2 sàn/người là mục tiêu được Bộ Xây dựng đặt ra cho năm 2017. Mục tiêu này tăng 0,6 m2 sàn/người so với kết quả đạt được của năm 2016 là 22,8 m2 sàn/người.

Để thực hiện được mục tiêu này, theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Đỗ Đức Duy, thời gian tới Bộ Xây dựng sẽ kiểm soát chặt chẽ việc quy hoạch và khai thác, sử dụng hiệu quả quỹ đất đô thị dành cho phát triển NOXH.

Bộ sẽ kiểm soát chất lượng các dự án NOXH, bảo đảm nhà ở giá thấp nhưng chất lượng không thấp và người dân phải được hưởng đầy đủ hạ tầng cơ bản, kể cả hạ tầng kỹ thuật cũng như hạ tầng xã hội. Yêu cầu các địa phương cần quan tâm và tập trung chỉ đạo phát triển NOXH, chăm lo nhà ở cho các đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn; đồng thời, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và thường xuyên trong chỉ đạo điều hành của địa phương.

Năm 2016, cả nước phát triển thêm khoảng 0,5 triệu m2 NOXH khu vực đô thị, đưa tổng diện tích NOXH đạt khoảng 3,3 triệu m2. Tuy nhiên, bản thân Bộ Xây dựng cũng thừa nhận, việc phát triển NOXH vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Việc triển khai một số chương trình hỗ trợ phát triển NOXH theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ còn chậm so với kế hoạch; chưa huy động được nhiều thành phần kinh tế và nguồn lực xã hội để đầu tư xây dựng NOXH.

Bên cạnh đó, nguồn vốn ngân sách dành cho phát triển NOXH còn hạn chế dẫn đến việc một số chính sách hỗ trợ nhà ở theo quy định của pháp luật thực hiện chưa kịp thời, dứt điểm, trong khi còn thiếu các cơ chế, chính sách cần thiết để thu hút các nguồn lực xã hội, tạo nguồn vốn ổn định cho thị trường bất động sản. Việc khuyến khích, thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng NOXH còn khó khăn do lợi nhuận thấp, chưa có đủ quỹ đất sạch và thuận lợi về vị trí.

Được biết, Thủ tướng Chính phủ cũng vừa có Chỉ thị số 03/CT-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương liên quan đẩy mạnh phát triển NOXH nhằm hoàn thành cơ bản các mục tiêu về phát triển NOXH đã được đề ra trong Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030.

Cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phải có trách nhiệm tạo môi trường thuận lợi về đất đai, thủ tục hành chính… để huy động các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, doanh nghiệp có sử dụng nhiều lao động và người dân tham gia đầu tư phát triển NOXH, đặc biệt là nhà ở cho công nhân tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh, thành phố để cho người dân, công nhân lao động… được thuê, thuê mua và mua để cải thiện chỗ ở.

Thủ tướng cũng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, quy hoạch khu công nghiệp, bảo đảm dành đủ quỹ đất cho phát triển NOXH.

Khi quy hoạch các khu đô thị mới, khu công nghiệp mới, mạng lưới các cơ sở đào tạo nhất thiết phải kèm theo quy hoạch NOXH, nhà ở công nhân, nhà ở sinh viên kèm theo các khu chức năng dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể thao… theo quy định của pháp luật. Chỉ thị nêu rõ, nhất thiết phải sử dụng nguồn tiền thu được từ quỹ đất 20% trong các dự án khu đô thị mới, dự án nhà ở thương mại có quy mô dưới 10 ha do các chủ đầu tư nộp và hỗ trợ từ ngân sách địa phương để đầu tư phát triển NOXH cho công nhân các khu công nghiệp, người nghèo, người thu nhập thấp tại các đô thị trên địa bàn theo quy định của Nghị định số 100/2015/NĐ-CP ngày 20/10/2015 của Chính phủ về phát triển và quản lý NOXH.

Câu hỏi của bạn Trần Ngọc Nhân tại hòm thư ngocnhan97a@yahoo.com hỏi :
Một căn nhà ở xã hội với niên hạn sử dụng 50 năm, đã được ký hợp đồng cho thuê mua với thời gian cho thuê mua là 15 năm (thời gian thu hồi vốn là 15 năm), nhưng mới thực hiện hợp đồng thuê mua được 10 năm thì người thuê mua không còn nhu cầu tiếp tục thuê mua nên giao trả lại nhà. Như vậy, căn nhà này khi tiếp tục cho người khác thuê mua thì tính thời gian cho thuê mua bao nhiêu năm là đúng? Vẫn tiếp tục cho thuê mua lần 2 với thời gian là 15 năm hay chỉ còn 05 năm do đã trừ đi thời gian 10 năm mà người thuê mua lần đầu thực hiện? và giá cho thuê mua lần sau có phải tính toán lại do khấu hao qua thời gian đã sử dụng không?

Sau khi nghiên cứu, Cục Quản lý nhà và Thị trường Bất động sản có ý kiến như sau:

Về thời hạn thuê mua nhà ở xã hội thuộc sở hữu nhà nước: Tại khoản 2 Điều 62 của Luật Nhà ở năm 2014 đã quy định cụ thể về thời hạn thuê, thuê mua nhà ở xã hội, trong đó thời hạn thanh toán tiền thuê mua nhà ở xã hội tối thiểu là 05 năm, kể từ ngày ký hợp đồng thuê mua nhà ở. Quy định này không phân biệt người thuê mua nhà ở lần đầu hay là người thuê mua tiếp theo. Trường hợp người thuê mua nhà ở xã hội trả lại nhà trong thời gian đang thuê mua thì cơ quan quản lý nhà ở xã hội sẽ thu hồi nhà ở và xem xét, giải quyết cho đối tượng thuộc diện được thuê, thuê mua nhà ở xã hội theo đúng thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 62 của Luật Nhà ở năm 2014.

Về giá thuê mua nhà ở xã hội thuộc sở hữu nhà nước: Nguyên tắc và phương pháp xác định giá thuê mua nhà ở xã hội đã được quy định cụ thể tại khoản 2, khoản 3 Điều 60 của Luật Nhà ở năm 2014 và Điều 17 của Thông tư số 19/2016/TT-BXD ngày 30/6/2016 của Bộ Xây dựng về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 99/2015/NĐ-CP của Chính phủ. Đối với trường họp thu hồi nhà ở xã hội và cho người tiếp theo thuê mua thì giá thuê mua nhà ở đối với người tiếp theo cũng phải bảo đảm các nguyên tắc, phương pháp theo quy định hiện hành. Trong đó, giá thuê mua nhà ở lần 2 sẽ được xem xét, tính toán trên cơ sở thời hạn của hợp đồng thuê mua mới và giá trị còn lại của chi phí đầu tư xây dựng nhà ở xã hội sau khi kết thúc hợp đồng thuê mua nhà ở lần đầu.

Theo quy định, nhà ở xã hội (NOXH) do doanh nghiệp đầu tư được Nhà nước cho rất nhiều ưu đãi: miễn tiền sử dụng đất; được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 10% và thuế suất thuế giá trị gia tăng (VAT) là 5%; được vay vốn ưu đãi từ gói 30.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp được tính vào giá bán toàn bộ chi phí đầu tư và các chi phí hợp pháp khác cộng thêm tối đa 10% lợi nhuận định mức. Giá bán NOXH phải được UBND cấp tỉnh thẩm định.

Vì vậy, theo Bộ Xây dựng, nếu 2 dự án có cùng mức bồi thường, có cùng quy mô đầu tư thì giá bán NOXH sẽ luôn thấp hơn, trừ trường hợp nhà thương mại được bán thấp hơn giá thành hoặc giá bán công khai thấp hơn giá bán mà người mua thực nộp.

Tòa nhà đầu tiên của Dự án nhà ở xã hội Tây Nam Linh đàm (Hoàng Mai, Hà Nội) đang xây dựng phần móng.

Hiện Bộ Xây dựng đã thành lập đoàn kiểm tra việc xác định giá bán của các NOXH trên địa bàn 3 Thành phố Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng để xử lý nếu doanh nghiệp đầu tư NOXH có giá bán cao hơn quy định.

Trước đó, báo chí đã phản ánh một số dự án NOXH tại Hà Nội có giá đắt ngang ngửa với một số dự án nhà ở thương mại, thậm chí có dự án còn đắt hơn nhà thương mại tới 6 triệu đồng/m2. Cụ thể, dự án NOXH tại 143 Trần Phú (Hà Đông) do Công ty CP Đầu tư xây dựng và phát triển đô thị Sông Đà – SDU (thuộc Tổng Cty Sông Đà) làm chủ đầu tư có giá tạm tính tới hơn 16 triệu đồng/m2 (tính cả thuế, phí bảo trì). Dự án 30 Phạm Văn Đồng của chủ đầu tư công ty Bắc Hà giá 14,8 triệu đồng…

Nếu so sánh vị trí và giá cả của dự án này với một số dự án khác cùng khu vực thì có thể nhận thấy dự án NOXH này có giá không hề rẻ. Đơn cử, cùng khu vực này, dự án chung cư Viện 103 Văn Quán đang được rao bán trên thị trường từ 13,9 – 14,5 triệu đồng/m2 (đã gồm VAT và 2% phí bảo trì).

Tính đến hết tháng 4/2014, cả nước đã hoàn thành việc đầu tư xây dựng 98 dự án xã hội, trong đó có 35 dự án NOXH cho người thu nhập thấp, quy mô xây dựng khoảng 18.950 căn hộ; 63 dự án NOXH cho công nhân, với quy mô xây dựng khoảng 17.430 căn hộ.

Hiện có 129 dự án NOXH đang được triển khai, trong đó có 90 dự án NOXH cho người thu nhập thấp, quy mô xây dựng khoảng 55.000 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 27.560 tỷ đồng (bao gồm cả một số dự án chuyển đổi từ nhà ở thương mại sang NOXH đã được UBND các tỉnh, thành phố chấp thuận); 39 dự án NOXH cho công nhân khu công nghiệp với quy mô xây dựng khoảng 27.000 căn hộ, tổng mức đầu tư khoảng 6.850 tỷ đồng.

Theo Chiến lược nhà ở Quốc gia đến năm 2015, phấn đấu xây dựng tối thiểu khoảng 10 triệu m2 NOXH để giải quyết chỗ ở cho người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị (chủ yếu là nhà căn hộ chung cư); 50% công nhân lao động tại các khu công nghiệp có nhu cầu về chỗ ở.

Tuy nhiên, theo Bộ Xây dựng, hiện nguồn cung NOXH, nhà giá thấp vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu còn rất lớn, việc triển khai các dự án còn chậm.  Nguyên nhân trước hết đó là hiện vẫn thiếu quỹ đất để đầu tư xây dựng NOXH tại vị trí thuận lợi; nhiều khu công nghiệp được hình thành nhưng chưa bố trí quỹ đất để xây dựng nhà ở cho công nhân; một số địa phương chưa bố trí đủ quỹ đất 20% các khu đô thị mới, các dự án nhà ở thương mại theo quy định dành để xây dựng NOXH.